Almanya’da Tarihi Değişim Gündemde: İlk Kadın Cumhurbaşkanı Seçilebilir Almanya’da 2027 yılında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde,...

Almanya’da Tarihi Değişim Gündemde: İlk Kadın Cumhurbaşkanı Seçilebilir

Almanya’da 2027 yılında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde, ülkenin 77 yıllık cumhuriyet tarihinde ilk kez bir kadının devlet başkanlığı görevine gelmesi ihtimali tartışılıyor. Mevcut Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in görev süresinin sona erecek olmasıyla birlikte, siyasi partiler arasında aday belirleme süreci hareketlenirken Ilse Aigner’in adı olası adaylar arasında öne çıkıyor. Ancak iktidardaki CDU/CSU ittifakında adayın kim olacağı ve kadın cumhurbaşkanı konusunda ortak bir tutum belirlenip belirlenemeyeceği henüz netleşmiş değil.

Almanya’da Cumhurbaşkanlığı Seçimi İçin Geri Sayım Başladı

Almanya, cumhuriyetin kuruluşundan bu yana 12 cumhurbaşkanı gördü. Theodor Heuss ile başlayan ve Frank-Walter Steinmeier ile devam eden devlet başkanlığı tarihinde bugüne kadar hiçbir kadın bu göreve seçilmedi.

İkinci beş yıllık görev dönemini tamamlamaya hazırlanan Steinmeier, anayasal sınırlamalar nedeniyle üçüncü kez aday olamayacak. Steinmeier’in 18 Mart 2027’de görevini devretmesi bekleniyor.

Alman kamu yayıncısı Tagesschau tarafından aktarılan takvime göre, yeni cumhurbaşkanını belirleyecek 18. Federal Kongre, 30 Ocak 2027’de Berlin’deki tarihi Reichstag binasında toplanacak.

Seçime aylar kala siyasi tartışmaların merkezinde iki konu bulunuyor: Almanya’nın ilk kadın cumhurbaşkanını seçip seçmeyeceği ve iktidar ortaklarının hangi isim üzerinde anlaşacağı.

SPD ve Yeşiller İlk Kadın Cumhurbaşkanı İçin Destek Veriyor

Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşiller, 2027 seçiminde bir kadının cumhurbaşkanı olması gerektiği yönündeki beklentilerini dile getiriyor.

SPD Federal Meclis Grubu İdari Menajeri Dirk Wiese ile partinin genel başkan yardımcısı Alexander Schweitzer, ülkenin devlet başkanlığı görevinde kadın temsilinin artık gerçekleşmesi gerektiğini savunan isimler arasında yer alıyor.

Schweitzer, Der Spiegel’e yaptığı açıklamada, siyasi merkezin bu yönde geniş bir mutabakata sahip olduğuna işaret etti. CDU içerisinden gelen itirazları da değerlendiren Schweitzer, partinin toplumdaki değişimleri göz ardı ederek eski yaklaşımlara dönme riski taşıdığını ifade etti.

Yeşiller Federal Meclis Grubu Eş Başkanı Katharina Dröge de Almanya’nın 77 yıllık cumhurbaşkanlığı tarihinde kadınların bu makamda yer almamış olmasına dikkat çekti. Dröge, bu tablonun 2027 yılında değişmesi gerektiğini belirtti.

SPD’li eski Rheinland-Pfalz Eyalet Başbakanı Malu Dreyer de bir kadının cumhurbaşkanı seçilmesinin Almanya’daki ve dünyadaki kadınlara önemli bir cesaret verebileceğini dile getirmişti.

CSU’dan Ilse Aigner Hamlesi

İktidar ittifakının Bavyeralı ortağı Hristiyan Sosyal Birlik (CSU), olası aday konusunda Ilse Aigner ismini gündeme taşıdı.

CSU Genel Başkanı Markus Söder, Bavyera Eyalet Parlamentosu Başkanı Aigner’in cumhurbaşkanlığı için ortak aday gösterilmesini destekleyen bir tutum sergiliyor. Daha önce Federal Tarım Bakanlığı görevinde de bulunan 61 yaşındaki Aigner, seçim sürecinde adı öne çıkan siyasetçiler arasında yer alıyor.

Der Spiegel’in aktardığı değerlendirmelere göre Aigner, son CSU kurultayında siyah tişört, kırmızı ceket ve altın kolyeden oluşan kıyafetiyle dikkat çekti. Alman bayrağının renklerini yansıtan bu tercih, siyasi kulislerde sembolik bir mesaj olarak yorumlandı.

Bununla birlikte Başbakan Friedrich Merz’in kurultay sırasındaki temkinli yaklaşımı, adaylık konusunda henüz kesin bir uzlaşma sağlanmadığını gösterdi.

CDU İçinde Erkek Aday Seçeneği de Tartışılıyor

Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) cephesinde ise kadın cumhurbaşkanı fikrine ilişkin yaklaşım, SPD ve Yeşiller’in açıklamalarından daha farklı bir görünüm taşıyor.

Başbakan Friedrich Merz, daha önce yaptığı bir açıklamada 2027 yılında bir kadının cumhurbaşkanı seçilmesini olumlu karşılayabileceğini söylemişti. Ancak CDU içerisindeki bazı isimler, bu açıklamanın kadın aday gösterilmesini zorunlu kılan kesin bir taahhüt olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.

Eyalet seçimlerinin ardından siyasi ağırlığı artan CDU’lu eyalet başbakanları da aday belirleme sürecinde daha fazla söz sahibi olmak istiyor. Bu isimler, cumhurbaşkanlığı adaylığının doğrudan CSU’ya bırakılmasına mesafeli yaklaşıyor.

Eski Anayasa Mahkemesi yargıcı Udo di Fabio ve mevcut Anayasa Mahkemesi Başkanı Stephan Harbarth, siyasi kulislerde adı geçen olası adaylar arasında bulunuyor.

Hessen Eyalet Başbakanı Boris Rhein’ın adı da gündeme geldi. Rhein’ın cumhurbaşkanlığı yarışında yer almayacağını Merz’e bildirdiği aktarılırken, isminin tartışılması CDU/CSU içerisinde erkek aday seçeneğinin de değerlendirildiğini ortaya koydu.

SPD’den Ilse Aigner’e Olumlu Mesaj

SPD’nin kendi adayını öne çıkarmadığı süreçte, Ilse Aigner’in olası adaylığına yönelik olumlu değerlendirmeler de dikkat çekiyor.

SPD Grup Başkanı Matthias Miersch, Aigner’i aşırı sağa karşı net tavır alan ve demokratik değerlere bağlı bir siyasetçi olarak nitelendirdi. Miersch ayrıca Aigner’in koalisyon müzakerelerindeki güvenilirliğine dikkat çekti.

Bu açıklamalar, cumhurbaşkanlığı seçiminin yalnızca kadın aday tartışması üzerinden değil, partiler arasındaki siyasi uzlaşma ve adayın demokratik değerlere ilişkin tutumu üzerinden de şekillendiğini gösteriyor.

Bununla birlikte Aigner’in adaylığının kesinleştiğine ilişkin bir karar bulunmuyor. CDU/CSU ve diğer siyasi partilerin seçim öncesinde hangi isim üzerinde anlaşacağı belirsizliğini koruyor.

Almanya Cumhurbaşkanını 1.260 Kişilik Federal Kongre Seçecek

Almanya’da cumhurbaşkanı, halk tarafından doğrudan seçilmiyor. Devlet başkanını belirleme görevi, yalnızca bu seçim için oluşturulan Federal Kongre’ye (Bundesversammlung) ait.

Federal Kongre toplam 1.260 üyeden oluşuyor. Kurulun 630 üyesini Federal Meclis milletvekilleri oluştururken, diğer 630 delege eyalet parlamentoları tarafından belirleniyor.

Eyaletlerin gönderdiği delegeler yalnızca siyasetçilerden oluşmak zorunda değil. Sanatçılar, sporcular, bilim insanları ve kamuoyunda tanınan diğer isimler de bu süreçte görev alabiliyor.

Almanya’da cumhurbaşkanı adayı olabilmek için kişinin Alman vatandaşı olması, en az 40 yaşını doldurması ve Federal Meclis seçimlerinde oy kullanma hakkına sahip bulunması gerekiyor.

Seçim, Federal Kongre üyelerinin gizli oy kullanmasıyla gerçekleştiriliyor. Oylama öncesinde adaylar hakkında genel kurulda müzakere yapılmıyor.

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Üç Turlu Sistem Uygulanıyor

Almanya’da cumhurbaşkanlığı seçimi en fazla üç turda tamamlanabiliyor.

İlk iki turda adaylardan birinin seçilebilmesi için Federal Kongre üyelerinin salt çoğunluğunu, yani en az 631 delegenin oyunu alması gerekiyor.

İlk iki turda gerekli çoğunluğa ulaşan aday çıkmazsa üçüncü oylamaya geçiliyor. Bu turda salt çoğunluk şartı aranmadığından, diğer adaylardan daha fazla oy alan isim cumhurbaşkanı seçiliyor.

Federal Kongre’de CDU/CSU en kalabalık siyasi grubu oluştururken AfD ve Yeşiller de önemli temsil gücüne sahip. CDU/CSU ile SPD’nin toplam sandalye sayısının salt çoğunluğu aşması, bu partiler arasındaki uzlaşmayı seçim sürecinin önemli unsurlarından biri haline getiriyor.

Dolayısıyla yeni cumhurbaşkanının belirlenmesinde Merz ve koalisyon ortaklarının alacağı kararlar etkili olacak.

Almanya’da Cumhurbaşkanı Kaç Yıl Görev Yapıyor?

Almanya’da cumhurbaşkanı beş yıllık bir dönem için seçiliyor. Anayasal düzenlemeler uyarınca aynı kişi art arda en fazla iki dönem görev yapabiliyor. Böylece bir cumhurbaşkanının kesintisiz görev süresi en fazla 10 yıl olabiliyor.

Frank-Walter Steinmeier’in görev süresinin sona ermesiyle birlikte Almanya, 2027 yılında yeni devlet başkanını seçecek. Seçim öncesinde kadın aday beklentisi ile CDU/CSU içerisindeki farklı görüşler arasındaki tartışmaların nasıl sonuçlanacağı merak ediliyor.

Almanya’nın 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi, ülkenin ilk kadın devlet başkanını seçip seçmeyeceği kadar, iktidar ortaklarının aday üzerinde nasıl bir uzlaşmaya varacağını da belirleyecek.