Arakanlı Müslüman Mülteciler Üçlü Krizle Karşı Karşıya: Bangladeş’te Sayıları 1,2 Milyonu Aştı Myanmar’daki şiddet ve çatışmalar nedeniyle ü...

Arakanlı Müslüman Mülteciler Üçlü Krizle Karşı Karşıya: Bangladeş’te Sayıları 1,2 Milyonu Aştı

Myanmar’daki şiddet ve çatışmalar nedeniyle ülkelerini terk etmek zorunda kalan 1,2 milyondan fazla Arakanlı Müslüman, Bangladeş’te giderek ağırlaşan bir insani krizle mücadele ediyor. Aşırı kalabalık mülteci kamplarında yaşamlarını sürdürmeye çalışan Arakanlılar, azalan insani yardımlar, güvenli geri dönüş imkânının bulunmaması ve gelecek beklentilerinin zayıflaması gibi üç temel sorunla karşı karşıya.

Bangladeş’te Arakanlı Mülteci Sayısı 1,2 Milyonu Aştı

Birleşmiş Milletler Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması Başkanı Nicholas Koumjian, Bangladeş’e gerçekleştirdiği altı günlük ziyaretin ardından yaptığı açıklamada, ülkede yaşayan yerinden edilmiş Arakanlı Müslümanların sayısının 1,2 milyonu geçtiğini bildirdi.

Koumjian, Myanmar’ın Arakan eyaletinde devam eden çatışmalarda sivillerin hedef alınmasının, mültecilerin ülkelerine güvenli şekilde dönmelerinin önündeki en büyük engellerden biri olduğunu vurguladı.

Myanmar ordusu ile Arakan Ordusu adlı silahlı grup arasındaki çatışmalar nedeniyle 2024 yılının başından bu yana 154 binden fazla Arakanlı Müslüman mülteci, Bangladeş’in Cox’s Bazar bölgesine sığındı.

Koumjian, ziyaret sırasında Bangladeş’e sığınmak zorunda kalan çok sayıda Arakanlının yakın dönemde yaşadıkları travmatik olayları kendisiyle paylaştığını belirtti.

Arakan Eyaletindeki Suç İddiaları Soruşturuluyor

BM Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması, Arakan eyaletinde farklı etnik kökenlere, dinlere ve siyasi görüşlere mensup kişiler tarafından işlendiği öne sürülen ciddi uluslararası suçları araştırıyor.

Koumjian, mültecilerin anlattığı olayların yürütülen soruşturmalar açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. Myanmar’da sivillere yönelik şiddetin sona erdirilmesi ve iddia edilen suçlarla ilgili adaletin sağlanmasının, Arakanlıların güvenli ve kalıcı biçimde evlerine dönebilmeleri için temel koşullar arasında bulunduğunu kaydetti.

Koumjian’a göre, şiddetin sona ermesi ve adaletin sağlanması, Arakan’daki farklı topluluklar için yeniden inşa sürecinin başlayabilmesi açısından hayati önem taşıyor.

BM yetkilisi ayrıca Myanmar’da işlendiği iddia edilen ciddi uluslararası suçlara yönelik soruşturmaların yürütülmesini kolaylaştıran ve Mekanizma ile işbirliği yapan Bangladeş hükümetine teşekkür etti.

Myanmar’daki Askerî Darbe Ülke Genelinde Çatışmaları Tetikledi

Myanmar ordusu, 2020 genel seçimlerinde hile yapıldığı iddialarının ardından artan siyasi gerilim sırasında 1 Şubat 2021’de yönetime el koydu. Darbe sırasında ülkenin fiilî lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii ile çok sayıda yetkili ve iktidar partisi yöneticisi gözaltına alındı. Ordu, bir yıllık olağanüstü hâl ilan etti.

Darbe sonrasında barışçıl protestoların kanlı şekilde bastırılması, silahlı direnişin ve ülke genelindeki çatışmaların yayılmasına yol açtı.

28 Aralık 2025 ile 25 Ocak 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen genel seçimlerde, ordu destekli Birlik İçin Dayanışma ve Kalkınma Partisi (USDP), alt meclis Pyithu Hluttaw'da 231, üst meclis Amyotha Hluttaw'da ise 108 sandalye kazandı. Böylece parti toplam 339 sandalyeye ulaştı.

Seçimlerin ardından toplanan parlamento, 10 Nisan'da askerî cuntanın lideri Min Aung Hlaing'i devlet başkanı seçti.

Arakanlı Müslümanlara Yönelik Şiddetin Geçmişi

Myanmar’ın Arakan eyaletinde 2012 yılında Budistler ile Müslümanlar arasında çıkan çatışmalarda binlerce kişi hayatını kaybetti. Olaylar sırasında çok sayıda ev ve iş yeri de ateşe verildi.

25 Ağustos 2017’de Arakan’daki sınır karakollarına düzenlenen eş zamanlı saldırıları gerekçe gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, bölgede geniş çaplı şiddet eylemleri başlattı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, uydu görüntüleri üzerinden yüzlerce köyün yok edildiğini ortaya koydu.

Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları kuruluşları, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti etnik temizlik veya soykırım olarak nitelendiren değerlendirmelerde bulundu.

Aradan geçen yıllara rağmen yüz binlerce Arakanlı Müslüman, Myanmar’a güvenli dönüş imkânından yoksun şekilde Bangladeş’te yaşamını sürdürüyor. Azalan yardımlar, kalabalık kamplardaki yaşam koşulları ve belirsiz gelecek, özellikle genç nesiller açısından krizin etkilerini daha da ağırlaştırıyor.