Dünyada Yoksul Sayısı 16 Yıl Sonra İlk Kez Arttı: 1,2 Milyar İnsan Yoksulluk İçinde Dünya genelinde yoksullukla mücadelede yıllardır kaydedi...

Dünyada Yoksul Sayısı 16 Yıl Sonra İlk Kez Arttı: 1,2 Milyar İnsan Yoksulluk İçinde

Dünya genelinde yoksullukla mücadelede yıllardır kaydedilen ilerleme, yeni verilerle birlikte endişe verici bir tabloyu ortaya koydu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Oxford Üniversitesi tarafından hazırlanan 2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi'ne göre, dünya genelinde yaklaşık 1 milyar 198 milyon kişi yoksulluk içinde yaşıyor. Yoksul sayısının bir önceki güncellemeye göre 51,5 milyon artmasıyla 2010'dan bu yana ilk kez yükseliş kaydedildi.

Dünyada Yoksul Sayısı 51,5 Milyon Arttı

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile Oxford Üniversitesi bünyesindeki Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme Girişimi (OPHI) tarafından yayımlanan rapor, küresel yoksulluğun boyutlarını gözler önüne serdi.

108 ülkeden elde edilen verilere dayanan araştırmaya göre, incelenen ülkelerde yaşayan 6,3 milyar kişinin yüzde 18,9'u çok boyutlu yoksullukla mücadele ediyor. Toplam yoksul sayısı yaklaşık 1,2 milyara ulaşırken, önceki güncellemeye kıyasla 51,5 milyon kişilik artış yaşandı.

Çok boyutlu yoksulluk, yalnızca kişilerin gelir düzeyine göre belirlenmiyor. İnsanların sağlık, eğitim ve temel yaşam koşullarına erişimi de değerlendirmeye alınıyor.

Endekste şu 10 gösterge kullanılıyor:

• Beslenme koşulları

• Çocuk ölümleri

• Eğitim süresi

• Çocukların okula devam durumu

• Temiz içme suyuna erişim

• Sanitasyon hizmetleri

• Elektrik erişimi

• Barınma koşulları

• Yemek pişirmede kullanılan yakıt

• Varlık sahipliği

Bu göstergeler, insanların günlük yaşamlarında karşılaştıkları temel yoksunlukları birlikte değerlendirmeyi amaçlıyor.

Yoksulluk Artışında Nüfus Değişimleri de Etkili Oldu

Raporda, dünya genelindeki yoksul sayısının artmasının bütün ülkelerde yoksulluk oranlarının yükseldiği anlamına gelmediği vurgulandı. Bazı ülkelerde yoksulluk oranları düşmesine rağmen nüfus artışı, yoksulluk yaşayan kişilerin toplam sayısını artırabiliyor.

Araştırmada Afganistan, Orta Afrika Cumhuriyeti, Gine, Kırgızistan ve Nijerya'da çok boyutlu yoksulluğun arttığı belirlendi.

Yeni araştırma verisi bulunmayan 95 ülkede güncellenen nüfus tahminleri de yoksul sayısına 15,8 milyon kişi ekledi. Küresel toplamda görülen değişimde yoksulluk oranlarının yanı sıra demografik gelişmeler ve araştırmalarda kullanılan göstergelerdeki farklılıklar da etkili oldu.

En Büyük Artış Nijerya'da Kaydedildi

Yoksul nüfusundaki en yüksek artış Nijerya'da görüldü. Ülkede çok boyutlu yoksulluk yaşayanların sayısı 2021-2024 döneminde 17,9 milyon yükseldi.

Afganistan'da ise 2015-2016 ile 2022-2023 dönemleri arasında yoksul sayısı 5,3 milyon arttı.

Buna karşılık Mısır, Nepal ve Tacikistan'da hem yoksulluk oranı hem de yoksul nüfus azaldı. Angola ve Zambiya'da ise yoksulluk oranları düşmesine rağmen nüfus artışı nedeniyle yoksul kişi sayısı yükseldi.

Yoksulluktan En Çok Çocuklar Etkileniyor

2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi'ndeki en dikkat çekici sonuçlardan biri, çocukların yoksulluktan orantısız biçimde etkilenmesi oldu.

Rapora göre, çok boyutlu yoksulluk yaşayan 1,2 milyar kişinin 617 milyonunu 18 yaşın altındaki çocuklar oluşturuyor. Çocuklar, toplam yoksul nüfusun yüzde 51,5'ine karşılık geliyor.

Dünya genelinde yaklaşık her üç çocuktan biri çok boyutlu yoksulluk yaşarken yetişkinlerde bu oran yaklaşık her yedi kişiden biri olarak hesaplandı.

Araştırmada, 534 milyon kişinin ağır çok boyutlu yoksulluk koşullarında bulunduğu da belirtildi. Bu gruptaki kişiler, endekste değerlendirilen ağırlıklı göstergelerin en az yarısında yoksunluk yaşıyor.

Bunun yanında 952 milyon kişinin çok boyutlu yoksulluğa karşı kırılgan durumda olduğu tahmin ediliyor. Bu kişiler, yoksulluk eşiğinin altında sınıflandırılmasalar da çeşitli temel ihtiyaçlardan yoksun bulunuyor.

Yoksulların Yüzde 83'ü Kırsal Bölgelerde Yaşıyor

Yoksulluğun dağılımında kırsal ve kentsel bölgeler arasında belirgin bir fark bulunuyor.

Rapora göre, çok boyutlu yoksulluk yaşayan 998 milyon kişi kırsal alanlarda, 200 milyon kişi ise kentlerde yaşıyor. Böylece küresel yoksul nüfusun yüzde 83,3'ü kırsal bölgelerde bulunuyor.

Kırsal bölgelerde yaşayanların yüzde 28,7'si çok boyutlu yoksulluk içindeyken kentlerde bu oran yüzde 7 seviyesinde kaldı. Veriler, kırsal alanlardaki yoksulluk oranının kentlerin dört katından fazla olduğunu gösterdi.

Sahra Altı Afrika İlk Sırada

Bölgesel dağılımda Sahra Altı Afrika, 616 milyon yoksul ile ilk sırada yer aldı. Bölgede nüfusun yüzde 51,4'ü çok boyutlu yoksulluk koşullarında yaşıyor.

Güney Asya'da ise çok boyutlu yoksulluk yaşayan kişi sayısı 393 milyon olarak hesaplandı.

Bu veriler, küresel yoksulluğun bölgeler arasında eşit dağılmadığını ve özellikle kırsal nüfusun temel ihtiyaçlara erişim konusunda daha ağır koşullarla karşılaştığını ortaya koyuyor.

33 Ülke Yoksulluk Endeksi Değerini Yarıya İndirdi

Küresel ölçekte yoksul sayısındaki artışa rağmen bazı ülkelerde önemli ilerlemeler kaydedildi.

Raporda, eğilim karşılaştırması yapılabilen 89 ülkenin 33'ünün 15 yıldan kısa sürede çok boyutlu yoksulluk endeksi değerini yarıya indirdiği belirtildi.

UNDP ve OPHI'nin değerlendirmesine göre, yoksullukla mücadelede kalıcı sonuçlar elde edebilmek için yalnızca gelir artışına odaklanmak yeterli değil. Sağlık hizmetleri, eğitim, temiz su, elektrik, barınma ve diğer temel yaşam koşullarındaki eksikliklerin birlikte ele alınması gerekiyor.

2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar insanın birden fazla temel ihtiyaçtan yoksun yaşadığını gösterirken, bazı ülkelerde elde edilen ilerlemeler yoksulluğun azaltılmasının mümkün olduğunu da ortaya koyuyor.