Husiler Çin’den Aldıkları Parçalarla Yeni Balistik Füze mi Geliştiriyor? Yemen’deki Husilerin, Çin’den temin ettikleri öne sürülen parçaları...

Husiler Çin’den Aldıkları Parçalarla Yeni Balistik Füze mi Geliştiriyor?

Yemen’deki Husilerin, Çin’den temin ettikleri öne sürülen parçaları kullanarak İran’ın gelişmiş balistik füzelerinden Kheibar Shekan’a benzer bir silah geliştirmeye çalıştığı iddia edildi. The Wall Street Journal’ın (WSJ) aktardığı bir silah araştırma raporu, Husilerin füze üretiminde dışarıdan hazır sistem temin etmenin ötesine geçerek kendi üretim kapasitelerini geliştirmeye çalıştığına işaret ediyor. Ancak grubun yeni füzeyi üretmeyi başarıp başaramadığı ve çalışmaların hangi aşamada olduğu henüz kesinlik kazanmış değil.

Husilerin geliştirmeye çalıştığı füzenin menzili ne kadar?

WSJ’nin, silahların ve çatışma bölgelerindeki tedarik zincirlerinin izini süren Conflict Armament Research (CAR) kuruluşunun raporuna dayandırdığı habere göre Husiler, İran’ın Kheibar Shekan adlı hassas güdümlü balistik füzesine benzer bir sistem üzerinde çalışıyor.

Söz konusu füzenin yaklaşık 1.900 kilometre menzile ulaşabilecek bir kapasiteye sahip olabileceği belirtiliyor. Böyle bir menzil, Suudi Arabistan’ın tamamını ve İsrail’i potansiyel hedef alanına dahil edebilecek bir askeri kapasite anlamına geliyor.

İran tarafından 2022 yılında tanıtılan Kheibar Shekan, orta menzilli balistik füze sınıfında bulunuyor. Katı yakıt kullanması, füzenin fırlatma öncesinde uzun süren yakıt doldurma işlemlerine ihtiyaç duymadan daha hızlı hazırlanabilmesini sağlıyor.

Bu özellik, füzenin hareketli platformlardan kullanılabilmesine ve fırlatma hazırlıklarının daha kısa sürede tamamlanmasına imkân tanıyor. Dolayısıyla benzer bir sistemin Husiler tarafından geliştirilmeye çalışılması, bölgedeki hava savunma sistemleri ve askeri dengeler açısından önem taşıyor.

Çin’den getirildiği öne sürülen parçalar neler?

CAR raporunda yer alan bilgilere göre Yemenli yetkililer, geçen yıl genel yüklerin arasına gizlenmiş füze ekipmanlarını içeren iki sevkiyata el koydu. Temmuz 2026'da paylaşılan bilgiler üzerinden hazırlanan raporda, sevkiyatlarda bulunan malzemelerin füze üretiminde kullanılabilecek parçalar içerdiği aktarıldı.

Ele geçirilen ekipmanlar arasında şu parçalar ve malzemeler bulunuyor:

• Füze motoruna ait parçalar: Balistik füzenin itki sisteminde kullanılabilecek bileşenler.

• Gövde parçaları: Füzenin temel yapısını oluşturan özel üretim metal bileşenler.

• Kontrol kanatçıkları: Füzenin uçuş sırasındaki hareketlerinin ve dengesinin kontrol edilmesinde kullanılan parçalar.

• Katı yakıtlı roket motoru bileşenleri: Kheibar Shekan serisiyle ilişkilendirilen motor parçaları.

• Isıya dayanıklı malzemeler: Balistik füzenin uçuş sırasında yüksek sıcaklıklara maruz kalan bölümlerini korumak için kullanılan ablasyon malzemeleri.

• Test ekipmanları ve ham maddeler: Füze sistemlerinin üretimi ve sınanmasıyla bağlantılı araç ve malzemeler.

Sevkiyat belgelerinin, söz konusu özel üretim havacılık ve metal parçalarını Çin merkezli bir üreticiyle ilişkilendirdiği bildirildi. Ancak üreticinin adı raporda açıklanmadı.

Bu bulgular, Çin kaynaklı bazı parçaların Husilerin silah tedarik zincirine ulaşmış olabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte, ele geçirilen ekipmanların varlığı tek başına Husilerin çalışır durumda yeni bir balistik füze ürettiğini kanıtlamıyor.

Husilerin kendi füzesini üretme kapasitesi ne durumda?

Husiler, Yemen'de 2014'ten bu yana devam eden iç savaş boyunca İran kaynaklı silah ve teknolojilerden önemli ölçüde yararlandı. Grubun füze ve insansız hava aracı kapasitesinin zaman içinde geliştiği, tedarik yöntemlerinin de değiştiği belirtiliyor.

İlk dönemlerde İran ve Lübnan'daki Hizbullah kaynaklı silahların parçalarını bir araya getirerek kullanmaya yönelen Husilerin, sonraki yıllarda farklı bileşenleri birleştirme ve mevcut sistemleri geliştirme konusunda daha fazla deneyim kazandığı aktarılıyor.

Son dönemde ise sivil ve askeri alanlarda kullanılabilen çift kullanımlı teknolojilerden ve uluslararası tedarik ağlarından yararlanarak daha bağımsız bir üretim kapasitesi oluşturmaya çalıştıkları değerlendiriliyor.

ABD merkezli Albasha Reports'un kurucusu Mohammed al-Basha da WSJ'ye yaptığı değerlendirmede, Husilerin yıllarca İran ve Hizbullah'a bağımlı bir yapıdan kendi silah üretim kapasitesini geliştirmeye çalışan bir gruba dönüştüğüne dikkat çekti.

Bununla birlikte, grubun füze tesislerinin gizli tutulması nedeniyle gerçek üretim kapasitesinin ve yeni füze projesinde ulaşılan aşamanın belirlenmesi güçlük taşıyor.

Çin'in tedarik zincirindeki rolü tartışma konusu oldu

Husilerin Çin kaynaklı parçalarla füze üretmeye çalıştığı iddiası, çift kullanımlı teknolojilerin uluslararası denetimi konusunu da gündeme taşıdı. Sivil havacılık veya sanayi alanlarında kullanılabilen bazı malzemeler, uygun koşullarda askeri sistemlerin üretiminde de değerlendirilebiliyor.

WSJ'nin aktardığı değerlendirmelerde, Husilere gönderilen ve yetkililer tarafından ele geçirilen sevkiyatlarda Çinli şirketlerle bağlantılı malzemelerin öne çıktığı ifade ediliyor. ABD'nin daha önce Çin merkezli bir şirketi Kızıldeniz'deki ABD gemilerine yönelik saldırılara yardım etmekle suçladığı da haberde hatırlatılıyor.

Çin ise Husilere yönelik Birleşmiş Milletler silah ambargosuna uyduğunu belirtiyor. Bu nedenle Çin bağlantılı tedarik zincirlerinde yer aldığı öne sürülen parçaların nihai kullanımının ve sevkiyatların nasıl gerçekleştirildiğinin belirlenmesi önem taşıyor.

Yeni füze iddiası bölgesel güvenlik açısından ne anlama geliyor?

Husilerin orta menzilli balistik füze üretiminde ilerleme kaydetmesi, Suudi Arabistan başta olmak üzere bölgedeki ülkeler açısından yeni güvenlik riskleri oluşturabilir. Yaklaşık 1.900 kilometrelik menzile sahip olabilecek bir sistem, grubun mevcut silah kapasitesini genişletebilecek potansiyel taşıyor.

Bununla birlikte, Çin kaynaklı parçaların ele geçirilmesi ile füzenin başarıyla geliştirilmesi birbirinden farklı aşamalar. Üretimin tamamlanması, sistemin test edilmesi ve operasyonel olarak kullanılabilecek seviyeye ulaşması konusunda henüz kesin bir tablo bulunmuyor.

Bu nedenle iddia, Husilerin askeri üretim kapasitesinde olası bir değişime işaret etse de yeni füzenin hizmete girdiği veya fiilen kullanılmaya hazır olduğu şeklinde değerlendirilmemeli.