Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tasfiye kapsamına alınan fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin mevcut durumuna ilişkin dikkat çeke...
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), tasfiye kapsamına alınan fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin mevcut durumuna ilişkin dikkat çeken bir analiz yayımladı. Analize göre, yaklaşık 3 bin reel sektör şirketinin tasfiye sürecindeki fonlarda toplam 116 milyar liralık yatırımı bulunuyor. Şirketlerin ekonomideki toplam payının sınırlı olduğu belirtilirken, bu firmaların kısa vadeli krediye erişimlerinin devam ettiği bildirildi.
Tasfiye kapsamındaki fonlarda 116 milyar TL bulunuyor
TCMB'nin Merkezin Güncesi adlı blogunda yayımlanan "Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?" başlıklı analiz, fon tasfiyelerinin şirketler üzerindeki olası etkilerini ortaya koydu.
TCMB Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğünde görev yapan Ünal Seven ve Kadir Gürci tarafından hazırlanan çalışmada, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiye kapsamına alınan fonlarda yatırımı bulunan şirketler incelendi.
15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3 bin reel sektör şirketinin söz konusu fonlarda toplam 116 milyar liralık yatırımı olduğu belirlendi.
Bu tutarın 57 milyar liralık bölümü para piyasası fonlarında bulunuyor. Böylece toplam yatırımın yaklaşık yarısının para piyasası fonlarında toplandığı görülüyor. Geri kalan tutar ise hisse senedi fonları ve diğer fon türlerinde yer alıyor.
Şirketlerin ekonomideki payı ne kadar?
TCMB analizinde, fon tasfiyelerinden etkilenen şirketlerin reel ekonomi içerisindeki ağırlığı da değerlendirildi.
Buna göre söz konusu şirketler, reel sektörün toplam aktiflerinin yüzde 1,2'sini, istihdamının yüzde 0,6'sını, cirosunun yüzde 0,9'unu ve ihracatının yüzde 1,1'ini oluşturuyor. Şirketlerin ticari kredi bakiyesindeki payı ise yüzde 0,9 seviyesinde bulunuyor.
Fon yatırımlarının şirketler açısından oluşturduğu riskin aynı düzeyde olmadığına dikkat çeken TCMB, firmaları yatırımlarının dönen varlıklarına oranına göre düşük, orta ve yüksek maruziyet gruplarına ayırdı.
Analize göre, fonlara maruziyeti yüksek olan şirketlerin toplam istihdam ve ciro içerisindeki payı on binde 3 seviyesinde kalıyor. Bu şirketlerin toplam ticari kredilerdeki payı ise on binde 2 olarak hesaplandı.
Fon tasfiyeleri tedarikçileri de etkileyebilir
Analizde yalnızca fonlarda yatırımı bulunan şirketler değil, bu şirketlerle ticari ilişkisi olan tedarikçiler de incelendi.
Fon yatırımı bulunan şirketlere satış yapan tedarikçilerin ekonomik faaliyetleri üzerindeki olası etkiler değerlendirildi. Toplam satışlarının yüzde 5'inden fazlasını söz konusu şirketlere gerçekleştiren tedarikçilerin, Türkiye genelindeki istihdamın yüzde 1,2'sini ve cironun yüzde 1,5'ini oluşturduğu belirlendi.
Bu durum, fon tasfiyelerinin yalnızca doğrudan yatırım yapan şirketlerle sınırlı kalmayabileceğini, ticari ilişkiler üzerinden başka işletmelere de yansıyabileceğini gösteriyor.
Fon yatırımı bulunan şirketlerin krediye erişimi devam ediyor
TCMB analizinde öne çıkan başlıklardan biri de şirketlerin finansmana erişimi oldu.
Tasfiye sürecinde fonlarda bulunan kaynaklara erişimde yaşanabilecek güçlüklerin, özellikle kısa vadeli borçların ödenmesi ve işletme sermayesinin karşılanması açısından şirketlere ek yük oluşturabileceği belirtildi.
Haftalık veriler üzerinden yapılan değerlendirmede, söz konusu şirketlerin kullandığı kısa vadeli Türk lirası kredilerin toplam kısa vadeli TL krediler içerisindeki payının arttığı görüldü.
Bu gelişme, fon yatırımı bulunan şirketlerin kredi kullanmaya devam ettiğine işaret ediyor.
TCMB, 1 Ekim 2026 tarihinde bankaların likidite yönetimini ve makrofinansal istikrarı desteklemek amacıyla yaptığı düzenlemelerin de bu görünümde etkili olduğunu değerlendirdi.
4 bin 500 şirketin toplam yatırımı 116,2 milyar TL
TCMB'nin analizinde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise araştırmaya dahil edilen şirket sayısıyla ilgili oldu.
Çalışmada, 15 Eylül 2026 itibarıyla tasfiye kapsamındaki fonlarda en az 1 milyon lira yatırım bakiyesi bulunan şirketler esas alındı. Bu kapsamda yaklaşık 3 bin şirket incelendi.
1 milyon liranın altındaki yatırımlar da hesaba katıldığında ise toplam yatırım tutarı 116,2 milyar liraya, şirket sayısı ise 4 bin 500'e ulaşıyor.
TCMB, şirketlerin ekonomideki payının sınırlı görünmesinin likidite sorunlarının önemsiz olduğu anlamına gelmediğini vurguladı. Fon piyasasındaki gelişmelerin finansal varlık fiyatları, finansman koşulları ve güven kanalıyla tüketim, yatırım ve üretim kararlarını da etkileyebileceğine dikkat çekildi.
Merkez Bankası, finansal istikrarı destekleyen adımların ve tasfiye sürecinde sağlanacak ilerlemenin olası etkilerin hafifletilmesine katkıda bulunabileceğini belirtti.
COMMENTS