Dünyanın farklı ülkelerinden genç mühendislerin yenilikçi projelerle katıldığı James Dyson Ödülü 2026'nın uluslararası kazananları belli...
Dünyanın farklı ülkelerinden genç mühendislerin yenilikçi projelerle katıldığı James Dyson Ödülü 2026'nın uluslararası kazananları belli oldu. Deprem sonrasında binalardaki gizli yapısal hasarları tespit edebilen Sentinel ve sporcularda beyin sarsıntısı belirtilerini analiz eden Rumble Rims, kendi kategorilerinde uluslararası birinciliğe ulaştı. İki projenin geliştiricilerine ayrı ayrı 30 bin sterlin ödül verilecek.
James Dyson Ödülü 2026'ya Rekor Başvuru
Genç mühendisleri ve tasarımcıları gerçek hayattaki sorunlara çözüm üretmeye teşvik eden James Dyson Ödülü, 2026 yılında yoğun ilgi gördü.
2005 yılından bu yana düzenlenen yarışmaya bu yıl 28 ülke ve bölgeden toplam 2 bin 294 proje başvurdu. Bu rakam, organizasyon tarihindeki en yüksek başvuru sayısı olarak kayıtlara geçti.
Yarışmada iki farklı kategoride ödüle layık görülen projeler, özellikle deprem güvenliği ve sporcu sağlığı alanlarında geliştirdikleri teknolojilerle dikkat çekti.
Her iki projenin geliştiricileri de uluslararası kategorilerinde 30 bin sterlin para ödülünün sahibi oldu.
Deprem Sonrası Gizli Hasarları Tespit Eden Sistem: Sentinel
James Dyson Ödülü 2026'nın sürdürülebilirlik kategorisindeki uluslararası kazananı, Filipinler'den katılan Sentinel projesi oldu.
De La Salle Üniversitesi mezunu yapı mühendisi Aldrei Ong tarafından geliştirilen sistem, depremlerin ardından betonarme binalarda meydana gelebilen ve gözle fark edilmesi zor olan yapısal hasarları tespit etmeyi amaçlıyor.
Büyük depremlerden sonra binaların güvenliğinin değerlendirilmesi oldukça önemli. Ancak beton içerisindeki çatlakların ve diğer yapısal hasarların belirlenmesi için çoğu zaman uzman incelemesi ve çeşitli testler gerekiyor. Çok sayıda binanın kontrol edilmesi gerektiğinde bu işlemler zaman ve maliyet açısından zorluk oluşturabiliyor.
Sentinel ise mevcut inşaat malzemelerinden yararlanarak bu süreci kolaylaştırmayı hedefliyor.
Beton Blokları Akıllı Sensörlere Dönüştürüyor
Sentinel'in çalışma prensibi, betonarme yapılarda kullanılan mesafe bloklarına dayanıyor. Normalde donatı çeliğini beton içerisinde doğru konumda tutmak için kullanılan bu parçalar, özel iletken malzemeler sayesinde sensör görevi görebiliyor.
Sistemin çalışma şekli şöyle:
Beton blokların içerisinde özel iletken malzemeler bulunuyor.
Beton üzerinde çatlak veya hasar meydana geldiğinde elektrik direnci değişiyor.
Bloklara yerleştirilen elektrotlar bu değişimleri ölçüyor.
Elektronik modül, elde edilen verileri kablosuz bağlantı üzerinden çevrim içi gösterge paneline aktarıyor.
Bu sayede mühendisler, binaların yapısal durumunu uzaktan takip edebiliyor ve zaman içerisinde meydana gelen değişimleri inceleyebiliyor.
Sentinel'in dikkat çeken özelliklerinden biri de düşük üretim maliyeti. Her bir sensör bloğunun tahmini üretim maliyeti 10 Filipin pesosu, yani yaklaşık 7,50 TL olarak belirtiliyor.
Aldrei Ong, projeyi geliştirmek için bir yılı aşkın süre boyunca 125'ten fazla beton numunesi üzerinde çalıştı. Sistem, gerçek koşullarda denenmesi amacıyla Filipinler'deki bir binaya da yerleştirildi.
Geliştirici, önümüzdeki dönemde teknolojiyi iyileştirmeyi ve mevcut binalarda da kullanılabilecek yeni sürümler üzerinde çalışmayı planlıyor.
Sporcularda Beyin Sarsıntısını Tespit Etmeyi Amaçlayan Başlık: Rumble Rims
James Dyson Ödülü 2026'nın tıp kategorisindeki uluslararası kazananı ise ABD'den Rumble Rims oldu.
Harvard Üniversitesi öğrencileri Cleo Pontone, Radhika Saran ve Sophia DeVito tarafından geliştirilen proje, özellikle spor müsabakalarında fark edilmeyen beyin sarsıntılarının tespit edilmesini kolaylaştırmayı hedefliyor.
Spor karşılaşmalarında yaşanan kafa darbelerinin ardından ortaya çıkan beyin sarsıntıları her zaman kolaylıkla fark edilemiyor. Belirtilerin gözden kaçması ve sporcunun müsabakaya devam etmesi, daha ciddi beyin hasarı riskini beraberinde getirebiliyor.
Rumble Rims, bu soruna göz hareketlerini analiz eden taşınabilir bir tarama sistemiyle çözüm sunmayı amaçlıyor.
Kızılötesi Kameralarla Göz Hareketlerini Analiz Ediyor
Rumble Rims, kızılötesi göz takip teknolojisiyle donatılmış özel bir başlıktan oluşuyor.
Sporcu, yaklaşık 2-3 dakika süren test sırasında belirlenen bir hedefi gözleriyle takip ediyor. Başlıkta bulunan kızılötesi kameralar ise göz hareketlerini ve odaklanma davranışlarını analiz ediyor.
Toplanan veriler, nörolojik işlev bozukluğuna işaret edebilecek değişimlerin belirlenmesine yardımcı oluyor.
Test sonuçları mobil ekrana aktarılıyor. Böylece saha kenarındaki görevliler, sporcunun müsabakaya devam etmesi veya profesyonel tıbbi değerlendirmeye yönlendirilmesi konusunda daha nesnel verilerden yararlanabiliyor.
Rumble Rims'in kullanım amacı yalnızca müsabaka anıyla sınırlı değil. Sistem, sporcunun iyileşme sürecinde de kullanılabiliyor.
Gösterge paneli üzerinden testler tekrarlanarak göz hareketlerindeki değişimler takip edilebiliyor. Bu verilerin, sporcuların ve sağlık uzmanlarının spora dönüş sürecini değerlendirmesine yardımcı olması hedefleniyor.
James Dyson Ödülü Genç Mühendisleri Desteklemeye Devam Ediyor
2026 yılının kazananları, mühendislik ve tasarım alanındaki yenilikçi fikirlerin günlük hayatta karşılaşılan önemli sorunlara nasıl çözüm üretebileceğini ortaya koydu.
Bir tarafta deprem sonrasında binaların güvenliğini takip etmeyi amaçlayan Sentinel, diğer tarafta sporcularda beyin sarsıntısının erken tespit edilmesine yardımcı olmayı hedefleyen Rumble Rims bulunuyor.
Her iki proje de uluslararası kategorilerinde 30 bin sterlin ödül kazandı. James Dyson Ödülü ise genç mühendislerin geliştirdiği teknolojileri destekleyerek yenilikçi fikirlerin gerçek dünyada kullanılabilmesine katkı sağlamayı sürdürüyor.
COMMENTS